Marcus 7

1
G2532 Καὶ kai
G4863 συνάγονται sunagō bijeenbrengen
G4314 πρὸς pros
G0846 αὐτὸν autos Hij
G3588 οἱ ho de
G5330 Φαρισαῖοι Pharisaios Farizeeers
G2532 καί kai
G5100 τινες tis sommige
G3588 τῶν ho van de
G1122 γραμματέων grammateus
G2064 ἐλθόντες erchomai
G0575 ἀπὸ apo van
G2414 Ἱεροσολύμων. Hierosoluma
2
G2532 καὶ kai
G1492 ἰδόντες eidō
G5100 τινὰς tis sommige
G3588 τῶν ho van de
G3101 μαθητῶν mathētēs leerlingen
G0846 αὐτοῦ autos van hij
G3754 ὅτι hoti
G2839 κοιναῖς koinos with defiled
G5495 χερσίν, cheir hand,
G3778 τοῦτ᾽ ohutos
G1510 ἔστιν eimi
G0449 ἀνίπτοις, aniptos ongewassen,
G2068 ἐσθίουσιν esthiō
G3588 τοὺς ho de
G0740 ἄρτους artos brood
G3201 ἐμέμψαντο· memphomai they found fault;
3
G3588 οἱ ho <the>
G1063 γὰρ gar
G5330 Φαρισαῖοι Pharisaios de Farizeeers
G2532 καὶ kai
G3956 πάντες pas
G3588 οἱ ho de
G2453 Ἰουδαῖοι Ioudaios
G1437 ἐὰν ean
G3361 μὴ unless
G4435 πυγμῇ pugmē
G3538 νίψωνται niptō zij wassen
G3588 τὰς ho de
G5495 χεῖρας, cheir hand,
G3756 οὐκ ou
G2068 ἐσθίουσιν esthiō
G2902 κρατοῦντες krateō holding
G3588 τὴν ho de
G3862 παράδοσιν paradosis
G3588 τῶν ho van de
G4245 πρεσβυτέρων· presbuteros
4
G2532 καὶ kai
G0575 ἀπ᾽ apo van
G0058 ἀγορᾶς agora [de] marktplein
G1161 δὲ de
G3752 ὅταν hotan
G2064 ἔλθωσιν erchomai
G1437 ἐὰν ean
G3361 μὴ unless
G0907 βαπτίσωνται, baptizō dopen
G3756 οὐκ ou
G2068 ἐσθίουσιν· esthiō
G2532 καὶ kai
G0243 ἄλλα allos ander
G4183 πολλά polus
G1510 ἐστιν eimi
G3739 hos, hē
G3880 παρέλαβον paralambanō
G2902 κρατεῖν, krateō to keep
G0909 βαπτισμοὺς baptismos wassing
G4221 ποτηρίων potērion
G2532 καὶ kai
G3582 ξεστῶν xestēs vaten
G2532 καὶ kai
G5473 χαλκίων chalkion koperen vaten
G2532 καὶ kai
G2825 κλινῶν.¶ klinē couches for dining.
5
G2532 Καὶ kai
G1905 ἐπερωτῶσιν eperōtaō
G0846 αὐτὸν autos Hij
G3588 οἱ ho de
G5330 Φαρισαῖοι Pharisaios Farizeeers
G2532 καὶ kai
G3588 οἱ ho de
G1122 γραμματεῖς· grammateus
G1223 διὰ dia
G5101 τί tis waarom
G3756 οὐ ou
G4043 περιπατοῦσιν peripateō
G3588 οἱ ho de
G3101 μαθηταί mathētēs leerlingen
G4771 σου su van u
G2596 κατὰ kata
G3588 τὴν ho de
G3862 παράδοσιν paradosis
G3588 τῶν ho van de
G4245 πρεσβυτέρων, presbuteros
G0235 ἀλλὰ alla maar
G2839 κοιναῖς koinos with unsanctified
G5495 χερσὶν cheir hand
G2068 ἐσθίουσιν esthiō
G3588 τὸν ho de
G0740 ἄρτον;¶ artos brood?
6
G3588 ho <the>
G1161 δὲ de
G0611 ἀποκριθεὶς apokrinō antwoorden
G2036 εἶπεν eipon
G0846 αὐτοῖς autos tot hij
G3754 ὅτι· hoti
G2573 καλῶς kalōs
G4395 ἐπροφήτευσεν prophēteuō
G2268 Ἠσαΐας Hēsaias
G4012 περὶ peri
G4771 ὑμῶν su u
G3588 τῶν ho <the>
G5273 ὑποκριτῶν, hupokritēs huichelaar,
G5613 ὡς hōs als
G1125 γέγραπται graphō
G3754 ὅτι hoti
G3778 οὗτος ohutos
G3588 ho <the>
G2992 λαὸς laos volk
G3588 τοῖς ho met de
G5491 χείλεσίν cheilos lippen
G3165 με me Mij
G5091 τιμᾷ, timaō eren,
G3588 ho <the>
G1161 δὲ de
G2588 καρδία kardia
G0846 αὐτῶν autos van hij
G4206 πόρρω porrō
G0568 ἀπέχει apechō ontvangen
G0575 ἀπ᾽ apo van
G1473 ἐμοῦ. egō
7
G3155 μάτην matēn Tevergeefs
G1161 δὲ de
G4576 σέβονταί sebomai zij vereren
G3165 με me Mij
G1321 διδάσκοντες didaskō
G1319 διδασκαλίας, didaskalia
G1778 ἐντάλματα entalma
G0444 ἀνθρώπων.¶ anthrōpos van mens
8
G0863 Ἀφέντες aphiēmi Vergeven
G1063 γὰρ gar
G3588 τὴν ho de
G1785 ἐντολὴν entolē
G3588 τοῦ ho <the>
G2316 θεοῦ theos
G2902 κρατεῖτε krateō u grijpen
G3588 τὴν ho aan de
G3862 παράδοσιν paradosis
G3588 τῶν ho <the>
G0444 ἀνθρώπων anthrōpos van mens
G0909 βαπτισμοὺς baptismos wassing
G3582 ξεστῶν xestēs van vaten
G2532 καὶ kai
G4221 ποτηρίων potērion
G2532 καὶ kai
G0243 ἄλλα allos ander
G3946 παρόμοια paromoios
G5108 τοιαῦτα toioutos zodanig
G4183 πολλὰ polus
G4160 ποιεῖτε. poieō
9
G2532 καὶ kai
G3004 ἔλεγεν legō Hij zeggend
G0846 αὐτοῖς· autos tot hij;
G2573 καλῶς kalōs
G0114 ἀθετεῖτε atheteō verwerpen
G3588 τὴν ho de
G1785 ἐντολὴν entolē
G3588 τοῦ ho <the>
G2316 θεοῦ theos
G2443 ἵνα hina
G3588 τὴν ho de
G3862 παράδοσιν paradosis
G4771 ὑμῶν su van u
G2476 στήσητε. histēmi
10
G3475 Μωϋσῆς Mōusēs, Mōsēs Mozes
G1063 γὰρ gar
G2036 εἶπεν· eipon
G5091 τίμα timaō eren
G3588 τὸν ho de
G3962 πατέρα patēr
G4771 σου su van u
G2532 καὶ kai
G3588 τὴν ho de
G3384 μητέρα mētēr moeder
G4771 σου, su van u
G2532 καὶ kai
G3588 ho The [one]
G2551 κακολογῶν kakologeō
G3962 πατέρα patēr
G2228 ē
G3384 μητέρα mētēr moeder
G2288 θανάτῳ thanatos
G5053 τελευτάτω. teleutaō sterven
11
G4771 ὑμεῖς su U
G1161 δὲ de
G3004 λέγετε· legō zeggen [dat]:
G1437 ἐὰν ean
G2036 εἴπῃ eipon
G0444 ἄνθρωπος anthrōpos een mens
G3588 τῷ ho aan de
G3962 πατρὶ patēr
G2228 ē
G3588 τῇ ho aan de
G3384 μητρί· mētēr moeder;
G2878 κορβᾶν, korban [Het is] Korban,
G3739 hos, hē
G1510 ἐστιν eimi
G1435 δῶρον, dōron
G3739 hos, hē
G1437 ἐὰν ean
G1537 ἐξ ek
G1473 ἐμοῦ egō
G5623 ὠφεληθῇς, ōpheleō baten,
12
G2532 καὶ kai
G3756 οὐκέτι ou
G0863 ἀφίετε aphiēmi vergeven
G0846 αὐτὸν autos hij
G3762 οὐδὲν oudeis
G4160 ποιῆσαι poieō
G3588 τῷ ho voor de
G3962 πατρὶ patēr
G0846 αὐτοῦ autos van hij
G2228 ē
G3588 τῇ ho voor de
G3384 μητρί mētēr moeder
G0846 αὐτοῦ, autos van hij
13
G0208 ἀκυροῦντες akuroō ongeldig maken
G3588 τὸν ho de
G3056 λόγον logos woord
G3588 τοῦ ho <the>
G2316 θεοῦ theos
G3588 τῇ ho voor de
G3862 παραδόσει paradosis
G4771 ὑμῶν su van u
G3739 hos, hē
G3860 παρεδώκατε· paradidōmi
G2532 καὶ kai
G3946 παρόμοια paromoios
G5108 τοιαῦτα toioutos zodanig
G4183 πολλὰ polus
G4160 ποιεῖτε.¶ poieō
14
G2532 Καὶ kai
G4341 προσκαλεσάμενος proskaleō
G3825 πάλιν palin
G3588 τὸν ho de
G3793 ὄχλον ochlos
G3004 ἔλεγεν legō Hij zeggend
G0846 αὐτοῖς· autos tot hij;
G0191 ἀκούσατέ akouō horen
G3165 μου me Mij
G3956 πάντες pas
G2532 καὶ kai
G4920 σύνετε. suniēmi begrijpen.
15
G3762 οὐδέν oudeis
G1510 ἐστιν eimi
G1855 ἔξωθεν exōthen
G3588 τοῦ ho van de
G0444 ἀνθρώπου anthrōpos mens
G1531 εἰσπορευόμενον eisporeuō
G1519 εἰς eis
G0846 αὐτὸν autos hij
G3739 hos, hē
G1410 δύναται dunamai
G2840 κοινῶσαι koinoō aan ontreinigen
G0846 αὐτόν, autos hij
G0235 ἀλλὰ alla maar
G3588 τὰ ho de [things]
G1537 ἐκ ek
G3588 τοῦ ho de
G0444 ἀνθρώπου anthrōpos mens
G1607 ἐκπορευόμενά ekporeuō
G0575 ἀπ᾽ apo van
G0846 αὐτοῦ autos van hij
G1565 ἐκεῖνά ekeinos
G1510 ἐστιν eimi
G3588 τὰ ho those which
G2840 κοινοῦντα koinoō ontreinigend
G3588 τὸν ho de
G0444 ἄνθρωπον.¶ anthrōpos mens.
16
G1487 Εἴ ei
G5100 τις tis iemand
G2192 ἔχει echō
G3775 ὦτα ous
G0191 ἀκούειν akouō tot horen
G0191 ἀκουέτω. akouō horen.
17
G2532 καὶ kai
G3753 ὅτε hote
G1525 εἰσῆλθεν eiserchomai
G1519 εἰς eis
G3624 οἶκον oikos [de] huis
G0575 ἀπὸ apo van
G3588 τοῦ ho de
G3793 ὄχλου, ochlos
G1905 ἐπηρώτων eperōtaō
G0846 αὐτὸν autos Hij
G3588 οἱ ho de
G3101 μαθηταὶ mathētēs leerlingen
G0846 αὐτοῦ autos van hij
G4012 περὶ peri
G3588 τὴν ho de
G3850 παραβολήν. parabolē
18
G2532 καὶ kai
G3004 λέγει legō Hij zegt
G0846 αὐτοῖς· autos tot hij;
G3779 οὕτως ohutō, ohutōs
G2532 καὶ kai
G4771 ὑμεῖς su u
G0801 ἀσύνετοί asunetos onverstandig
G1510 ἐστε; eimi
G3756 οὐ ou
G3539 νοεῖτε noeō u begrijpen
G3754 ὅτι hoti
G3956 πᾶν pas
G3588 τὸ ho <the>
G1855 ἔξωθεν exōthen
G1531 εἰσπορευόμενον eisporeuō
G1519 εἰς eis
G3588 τὸν ho de
G0444 ἄνθρωπον anthrōpos mens
G3756 οὐ ou
G1410 δύναται dunamai
G0846 αὐτὸν autos hij
G2840 κοινῶσαι; koinoō aan ontreinigen?
19
G3754 ὅτι hoti
G3756 οὐκ ou
G1531 εἰσπορεύεται eisporeuō
G0846 αὐτοῦ autos van hij
G1519 εἰς eis
G3588 τὴν ho de
G2588 καρδίαν kardia
G0235 ἀλλ᾽ alla maar
G1519 εἰς eis
G3588 τὴν ho de
G2836 κοιλίαν koilia buik
G2532 καὶ kai
G1519 εἰς eis
G3588 τὸν ho de
G0856 ἀφεδρῶνα aphedrōn afvoer
G1607 ἐκπορεύεται ekporeuō
G2511 καθαρίζων katharizō
G3956 πάντα pas
G3588 τὰ ho de
G1033 βρώματα. brōma
20
G3004 ἔλεγεν legō Hij zeggend
G1161 δὲ de
G3754 ὅτι hoti
G3588 τὸ ho Dat
G1537 ἐκ ek
G3588 τοῦ ho de
G0444 ἀνθρώπου anthrōpos mens
G1607 ἐκπορευόμενον, ekporeuō
G1565 ἐκεῖνο ekeinos
G2840 κοινοῖ koinoō defiles
G3588 τὸν ho de
G0444 ἄνθρωπον. anthrōpos mens.
21
G2081 ἔσωθεν esōthen
G1063 γὰρ gar
G1537 ἐκ ek
G3588 τῆς ho de
G2588 καρδίας kardia
G3588 τῶν ho <the>
G0444 ἀνθρώπων anthrōpos van mens
G3588 οἱ ho <the>
G1261 διαλογισμοὶ dialogismos
G3588 οἱ ho <the>
G2556 κακοὶ kakos
G1607 ἐκπορεύονται ekporeuō
G4202 πορνεῖαι, porneia
G2829 κλοπαί, klopē diefstallen
G5408 φόνοι, phonos moord,
22
G3430 μοιχεῖαι, moicheia overspel
G4124 πλεονεξίαι, pleonexia
G4189 πονηρίαι, ponēria
G1388 δόλος, dolos
G0766 ἀσέλγεια, aselgeia losbandigheid,
G3788 ὀφθαλμὸς ophthalmos
G4190 πονηρός, ponēros
G0988 βλασφημία, blasphēmia lastering,
G5243 ὑπερηφανία, huperēphania hoogmoed,
G0877 ἀφροσύνη· aphrosunē dwaasheid;
23
G3956 πάντα pas
G3778 ταῦτα ohutos
G3588 τὰ ho <the>
G4190 πονηρὰ ponēros
G2081 ἔσωθεν esōthen
G1607 ἐκπορεύεται ekporeuō
G2532 καὶ kai
G2840 κοινοῖ koinoō it defiles
G3588 τὸν ho de
G0444 ἄνθρωπον.¶ anthrōpos mens.
24
G2532 Καὶ kai
G1564 Ἐκεῖθεν ekeithen
G1161 δὲ de
G0450 ἀναστὰς anistēmi opstaan
G0565 ἀπῆλθεν aperchomai Weggaan
G1519 εἰς eis
G3588 τὰ ho de
G3725 ὅρια horion
G5184 Τύρου Turos van Tyrus
G2532 καὶ kai
G4605 Σιδῶνος. Sidōn Sidon.
G2532 καὶ kai
G1525 εἰσελθὼν eiserchomai
G1519 εἰς eis
G3588 τὴν ho <the>
G3614 οἰκίαν oikia een huis
G3762 οὐδένα oudeis
G2309 ἤθελεν thelō
G1097 γνῶναι ginōskō
G2532 καὶ kai
G3756 οὐκ ou
G1410 ἠδυνήθη dunamai
G2990 λαθεῖν. lanthanō to be hidden.
25
G0235 ἀλλ᾽ alla Maar
G2112 εὐθὺς eutheōs
G0191 ἀκούσασα akouō horen
G1063 γὰρ gar
G1135 γυνὴ gunē
G4012 περὶ peri
G0846 αὐτοῦ autos Hij
G3739 ἧς hos, hē
G2192 εἶχεν echō
G3588 τὸ ho de
G2365 θυγάτριον thugatrion
G0846 αὐτῆς autos van hij
G4151 πνεῦμα pneuma
G0169 ἀκάθαρτον, akathartos onrein,
G2064 ἐλθοῦσα erchomai
G4363 προσέπεσεν prospiptō
G4314 πρὸς pros
G3588 τοὺς ho de
G4228 πόδας pous
G0846 αὐτοῦ· autos van hij;
26
G3588 ho <the>
G1161 δὲ de
G1135 γυνὴ gunē
G1510 ἦν eimi
G1674 Ἑλληνὶς Hellēnis
G4949 Συροφοινίκισσα Surophoinissa Syro-Fenicische
G3588 τῷ ho <the>
G1085 γένει, genos
G2532 καὶ kai
G2065 ἠρώτα erōtaō
G0846 αὐτὸν autos Hij
G2443 ἵνα hina
G3588 τὸ ho de
G1140 δαιμόνιον daimonion
G1544 ἐκβάλῃ ekballō
G1537 ἐκ ek
G3588 τῆς ho de
G2364 θυγατρὸς thugatēr
G0846 αὐτῆς. autos van hij.
27
G3588 ho <the>
G2532 καὶ kai
G2424 Ἰησοῦς Iēsous
G3004 ἔλεγεν legō Hij zeggend
G0846 αὐτῇ· autos tot hij;
G0863 ἄφες aphiēmi vergeven
G4413 πρῶτον prōtos
G5526 χορτασθῆναι chortazō aan verzadigen
G3588 τὰ ho de
G5043 τέκνα· teknon kind;
G3756 οὐ ou
G1063 γάρ gar
G1510 ἐστιν eimi
G2570 καλὸν kalos
G2983 λαβεῖν lambanō aan nemen
G3588 τὸν ho de
G0740 ἄρτον artos brood
G3588 τῶν ho van de
G5043 τέκνων teknon kinderen
G2532 καὶ kai
G3588 τοῖς ho aan de
G2952 κυναρίοις kunarion hondjes
G0906 βαλεῖν. ballō tot werpen.
28
G3588 ho <the>
G1161 δὲ de
G0611 ἀπεκρίθη apokrinō antwoorden
G2532 καὶ kai
G3004 λέγει legō zij zegt
G0846 αὐτῷ· autos tot hij;
G3483 ναὶ nai ja
G2962 κύριε, kurios Heer,
G2532 καὶ kai
G1063 γὰρ gar
G3588 τὰ ho de
G2952 κυνάρια kunarion hondjes
G5270 ὑποκάτω hupokatō voetbank
G3588 τῆς ho de
G5132 τραπέζης trapeza tafel
G2068 ἐσθίουσιν esthiō
G0575 ἀπὸ apo van
G3588 τῶν ho de
G5589 ψιχίων psichion, psix kruimels
G3588 τῶν ho van de
G3813 παιδίων.¶ paidion
29
G2532 Καὶ kai
G2036 εἶπεν eipon
G0846 αὐτῇ· autos tot hij;
G1223 διὰ dia
G3778 τοῦτον ohutos
G3588 τὸν ho <the>
G3056 λόγον logos woord
G5217 ὕπαγε, hupagō heengaan,
G1831 ἐξελήλυθεν exerchomai
G1537 ἐκ ek
G3588 τῆς ho de
G2364 θυγατρός thugatēr
G4771 σου su van u
G3588 τὸ ho de
G1140 δαιμόνιον. daimonion
30
G2532 καὶ kai
G0565 ἀπελθοῦσα aperchomai weggaan
G1519 εἰς eis
G3588 τὸν ho de
G3624 οἶκον oikos huis
G0846 αὐτῆς autos van hij
G2147 εὗρεν ehuriskō
G3588 τὸ ho de
G3813 παιδίον paidion
G0906 βεβλημένον ballō werpen
G1909 ἐπὶ epi
G3588 τὴν ho de
G2825 κλίνην klinē bed
G2532 καὶ kai
G3588 τὸ ho de
G1140 δαιμόνιον daimonion
G1831 ἐξεληλυθός.¶ exerchomai
31
G2532 Καὶ kai
G3825 πάλιν palin
G1831 ἐξελθὼν exerchomai
G1537 ἐκ ek
G3588 τῶν ho de
G3725 ὁρίων horion
G5184 Τύρου Turos van Tyrus
G2064 ἦλθεν erchomai
G1223 διὰ dia
G4605 Σιδῶνος Sidōn Sidon
G1519 εἰς eis
G3588 τὴν ho de
G2281 θάλασσαν thalassa
G3588 τῆς ho <the>
G1056 Γαλιλαίας Galilaia
G0303 ἀνὰ ana elk
G3319 μέσον mesos [de] midden
G3588 τῶν ho van de
G3725 ὁρίων horion
G1179 Δεκαπόλεως. Dekapolis
32
G2532 καὶ kai
G5342 φέρουσιν pherō dragen
G0846 αὐτῷ autos tot hij
G2974 κωφὸν kōphos een dove
G2532 καὶ kai
G3424 μογιλάλον mogilalos die moeilijk sprak
G2532 καὶ kai
G3870 παρακαλοῦσιν parakaleō
G0846 αὐτὸν autos Hij
G2443 ἵνα hina
G2007 ἐπιθῇ epitithēmi
G0846 αὐτῷ autos hij
G3588 τὴν ho de
G5495 χεῖρα. cheir hand.
33
G2532 καὶ kai
G0618 ἀπολαβόμενος apolambanō ontvangen
G0846 αὐτὸν autos hij
G0575 ἀπὸ apo van
G3588 τοῦ ho de
G3793 ὄχλου ochlos
G2596 κατ᾽ kata
G2398 ἰδίαν idios
G0906 ἔβαλεν ballō Werpen
G3588 τοὺς ho de
G1147 δακτύλους daktulos
G0846 αὐτοῦ autos van hij
G1519 εἰς eis
G3588 τὰ ho de
G3775 ὦτα ous
G0846 αὐτοῦ, autos van hij,
G2532 καὶ kai
G4429 πτύσας ptuō
G0681 ἥψατο haptō Aanraken
G3588 τῆς ho de
G1100 γλώσσης glōssa
G0846 αὐτοῦ, autos van hij,
34
G2532 καὶ kai
G0308 ἀναβλέψας anablepō opzien
G1519 εἰς eis
G3588 τὸν ho <the>
G3772 οὐρανὸν ouranos
G4727 ἐστέναξεν stenazō Zuchten
G2532 καὶ kai
G3004 λέγει legō Hij zegt
G0846 αὐτῷ· autos tot hij;
G2188 εφφαθα, ephphatha
G3739 hos, hē
G1510 ἐστιν eimi
G1272 διανοίχθητι. dianoigō
35
G2532 καὶ kai
G2112 εὐθέως eutheōs
G0455 ἠνοίγησαν anoigō openen
G0846 αὐτοῦ autos hij
G3588 αἱ ho <the>
G0189 ἀκοαί, akoē gehoor,
G2532 καὶ kai
G3089 ἐλύθη luō losgemaakt
G3588 ho de
G1199 δεσμὸς desmos
G3588 τῆς ho van de
G1100 γλώσσης glōssa
G0846 αὐτοῦ, autos van hij,
G2532 καὶ kai
G2980 ἐλάλει laleō hij sprekend
G3723 ὀρθῶς. orthōs
36
G2532 καὶ kai
G1291 διεστείλατο diastellō
G0846 αὐτοῖς autos hij
G2443 ἵνα hina
G3367 μηδενὶ mēdeis aan niemand
G3004 λέγωσιν· legō they may speak;
G3745 ὅσον hosos
G1161 δὲ de
G0846 αὐτὸς autos Hij
G0846 αὐτοῖς autos hij
G1291 διεστέλλετο, diastellō
G0846 αὐτοὶ autos hij
G3123 μᾶλλον mallon meer
G4054 περισσότερον perissoteron
G2784 ἐκήρυσσον. kērussō were proclaiming [it].
37
G2532 καὶ kai
G5228 ὑπερπερισσῶς huper boven
G1605 ἐξεπλήσσοντο ekplēssō
G3004 λέγοντες· legō zeggend;
G2573 καλῶς kalōs
G3956 πάντα pas
G4160 πεποίηκεν poieō
G2532 καὶ kai
G3588 τοὺς ho de
G2974 κωφοὺς kōphos doof
G4160 ποιεῖ poieō
G0191 ἀκούειν akouō tot horen
G2532 καὶ kai
G3588 τοὺς ho de
G0216 ἀλάλους alalos stom
G2980 λαλεῖν.¶ laleō aan spreken.